उमेद ग्रामीण जीवनोन्नती वेगवर्धक

प्रारंभिक टप्पा - अर्ज करण्याची अंतिम तारीख: ३० ऑक्टोबर २०२६, रात्री ११:५९ पर्यंत ऑनलाइन अर्ज
प्रारंभिक टप्पा - अर्ज करण्याची अंतिम तारीख: ३० ऑक्टोबर २०२६, रात्री ११:५९ पर्यंत ऑनलाइन अर्ज
प्रारंभिक टप्पा - अर्ज करण्याची अंतिम तारीख: ३० ऑक्टोबर २०२६, रात्री ११:५९ पर्यंत ऑनलाइन अर्ज
प्रारंभिक टप्पा - अर्ज करण्याची अंतिम तारीख: ३० ऑक्टोबर २०२६, रात्री ११:५९ पर्यंत ऑनलाइन अर्ज

कार्यक्रमाचे ध्येय, उद्दिष्टे व अपेक्षित परिणाम

ध्येय

रचनाबद्ध प्रतिभा पोषण व व्यवस्था मजबुतीकरणाच्या माध्यमातून महाराष्ट्रातील ग्रामीण महिला संचालित आणि बचत गटांशी निगडीत उद्योगांना शाश्वत प्रगती, औपचारिकरण आणि बाजारपेठेशी जोडणी मिळवून देणे

उद्दिष्टे

ऊर्जा प्रकल्पाची उद्दिष्टे खालीलप्रमाणे आहेत:

महाराष्ट्रात किमान १५० सक्षम ग्रामीण महिला संचालित उद्योगांची उभारणी व विकास करणे

मदत केलेल्या एकूण उद्योगांपैकी किमान ६६% हे पूर्णपणे महिलांच्या मालकीचे किंवा महिला संचलित आहेत याची खात्री करणे

वार्षिक उलाढालीची वाढ किमान १५ टक्क्यांनी वाढविण्यासाठी उद्योगांना साहाय्य करणे

व्यवसायाचा विस्तार करून प्रत्येक उद्योगामागे ३ अतिरिक्त स्थानिक रोजगार निर्माण करणे

व्यवसाय नियोजन, वित्त, प्रत्यक्ष कामकाज, व्यावसायिक ओळख, डिजिटल साधने व ग्राहक संपर्काच्या बाबतीत क्षमता विकास करणे

अनुदान, कर्ज किंवा अन्य प्रकारचे बँक साहाय्य मिळविणे सुलभ करणे

सुधारित नोंदी, वित्तिय नियोजन व रचनाबद्ध साहाय्याच्या माध्यमातून ज्ञात कर्ज जोखीम कमी करणे

एमएसआरएलएम प्रणालींमध्ये समावेश करता येईल असा पुनरावृत्तीक्षम प्रतिभा पोषण आराखडा तयार करणे

अपेक्षित परिणाम

हा उपक्रम पूर्ण होईपर्यंत खालील परिणाम अपेक्षित आहेत:

0

एकूण १५० उद्योगांना या उपक्रमात समाविष्ट करून त्यांचे प्रतिभा पोषण केले जाईल आणि डिजिटल एमआयएस प्रणालीद्वारे त्यांच्या प्रगतीचा मागोवा घेतला जाईल.

0 %

या उपक्रमांतर्गत साहाय्य मिळणारे उद्योग वार्षिक १५% किंवा त्याहून अधिक महसूल वृद्धी दाखवतील.

0 %

किमान १०० उद्योगांना शासकीय परवाने, नोंदणी, जीएसटी पूर्तता किंवा डिजिटल उपस्थिती मिळवून देऊन त्यांचे अधिक चांगल्याप्रकारे औपचारिकरण साध्य होईल.

उद्योगांच्या व्यावसायिक नोंदी, वित्तीय प्रणाली आणि विकास आराखडे अधिक मजबूत आणि पारदर्शक बनतील.

निवडक उद्योगांना ग्राहक संपर्क, तंत्रज्ञान अंगिकार आणि वित्तीय उपलब्धतेसाठी साहाय्य केले जाईल.

एमएसआरएलएम अंतर्गत प्रतिभा पोषण साधनसामग्री, मानक कार्य प्रक्रिया (SOPs) आणि शिक्षण संसाधनांना संस्थात्मक स्वरूप दिले जाईल.

दीर्घकालीन शाश्वतता व व्यवसाय विस्तारासाठी ग्रामीण उद्योग अधिक सक्षम बनतील.

पार्श्वभूमी आणि विचारधारा

सामाजिक संस्था विकास आणि गरीब कुटुंबांना वित्तिय व उपजीविका संधी उपलब्ध करून देऊन ग्रामीण दारिद्र्य कमी करणे हे दीनदयाल अंत्योदय योजना-राष्ट्रीय ग्रामीण उपजीविका अभियानाचे (डे-एनआरएलएम) उद्दिष्ट आहे.

महाराष्ट्रात जीवनोन्नती अभियान (एमएसआरएलएम) ३४ जिल्ह्यांमधील ३५१ तालुक्यांमध्ये डे-एनआरएलएम राबवित आहे. महिला बचतगट, ग्राम संघटना आणि प्रभाग संघांच्या माध्यमातून जीवनोन्नती अभियानाने अनेक महिला संचालित व समाज निगडीत ग्रामीण व्यवसायांना वर येण्यास मदत केली आहे.

banner-2

सुरुवातीच्या निव्वळ उपजीविकेच्या स्थितीतून पुढे जाऊन यांतील अनेक उद्योग आता अधिक वाढ साध्य करण्यास सक्षम झाले आहेत. परंतु अनेकदा त्यांना खालील क्षेत्रांत पद्धतशीर सहकार्याची गरज भासते:

व्यवसाय नियोजन व वित्तिय व्यवस्थापन

उत्पादन गुणवत्ता व प्रमाणीकरण

व्यावसायिक ओळख, वेष्टनीकरण (पॅकेजिंग) व डिजिटल विपणन

खेळते भांडवल व विस्तार अर्थसाहाय्य

तंत्रज्ञान अंगिकार व कृतीतील कार्यक्षमता

बाजारपेठ उपलब्धता व ग्राहक संपर्क

नोंदणी, परवाने व प्रमाणपत्रे

व्यवसाय नोंदी व व्यवस्थापन माहिती प्रणाली (MIS)

ऊर्जा हा उपक्रम वरील गरजा पूर्ण करण्यासाठी एका व्यापक प्रतिभा पोषण आराखड्याच्या (इंक्यूबेशन मॉडेल) माध्यमातून तयार करण्यात आला आहे. हा उपक्रम बाजारपेठ व्यवस्था, भागीदारी आणि संस्थात्मक क्षमता बळकट करत असतानाच, प्रत्येक व्यवसायाच्या गरजेनुसार वैयक्तिक पातळीवर सहाय्य प्रदान करेल.

हा उपक्रम महाराष्ट्रातील बिगर-शेती ग्रामीण उद्योग विकासासाठी एका मार्गदर्शकाचे काम करेल. याद्वारे ग्रामीण व्यवसायांकरिता शाश्वत प्रगती, नफा वाढ, स्थानिक पातळीवरील रोजगार निर्मिती आणि मोठ्या बाजारपेठांपर्यंत पोहोचण्यासाठी एक नवा मार्ग तयार होईल.